گندم از قدیمیترین و پرمصرفترین گیاهان زراعی جهان میباشد، بطوریکه از سالیان بسیار دور و قبل از آنکه بشر به موارد مصرف سایر گیاهان از نظر تغذیه پیببرد مهمترین منبع غذایی برای آنان بوده است. اهمیت گندم بیشتر مربوط به خواص فیزیکی و شیمیایی موادی است که دانه آن را تشکیل میدهد. پروتئین گندم از لحاظ غذایی فوق العاده پر انرژی است بخصوص سبوس آن که دارای پروتئین زیادی است و نیز شامل ویتامینهای مختلفی از جمله ویتامینهای گروه« B- E- C-A » میباشد. در کل گندم دارای سه بخش کلی آندوسپرم (آردینه)، پوسته و جوانه (جنین یا گیاهک) میباشد.
روش تولید آرد گندم که پرمصرفترین آرد در کشور محسوب میشود به این صورت است که ابتدا گندم را بوجاری (یعنی تمیز و پاک کردن گندم از سنگ، خار، خاشاک و… با استفاده از دستگاههای مختلف و الکهای مخصوص) و سپس آن را با آسیابهای فلزی استوانهای که به نام «وال» مشهور هستند، آرد میکنند. در حال حاضر، آرد گندم در کشور ما با چهار روش مختلف برای تولید چهار نوع نان متفاوت تهیه میشود. نوع اول آرد گندم، آرد «کامل» است که پوسته گندم را هنگام آسیاب کردن از آن جدا نمیکنند.
از این آرد برای تهیه نان سنگک استفاده میشود. به نوع دوم آرد گندم که حدود ۱۲ درصد از پوسته آن توسط الک جدا شده است، آرد «خبازی» میگویند که این آرد برای تهیه نان لواش و تافتون مورد استفاده قرار میگیرد. آرد «ستاره» که برای تولید نان بربری و فانتزی به کار میرود هم همان آرد گندمی است که حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد از پوسته گندم از آن جدا شده است. در نهایت هم ما آرد «نول» را داریم که حدود ۲۵ تا ۲۸ درصد پوستههای گندم از آن جدا میشود که برای تولید شیرینی و کیک کاربرد دارد.
کاربرد: آرد گندم برای تولید محصولات مختلفی مانند انواع نان، ماکارونی، بیسکویت، کیک، کلوچه و شیرینی مورد استفاده قرار میگیرد.
